Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi hàm lượng Anthocyanin của khoai lang tím trong quá trình sản xuất bằng phương pháp sấy thăng hoa

pdf 7 trang Hùng Dũng 04/01/2024 260
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi hàm lượng Anthocyanin của khoai lang tím trong quá trình sản xuất bằng phương pháp sấy thăng hoa", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pdfnghien_cuu_cac_yeu_to_anh_huong_den_su_thay_doi_ham_luong_an.pdf

Nội dung text: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi hàm lượng Anthocyanin của khoai lang tím trong quá trình sản xuất bằng phương pháp sấy thăng hoa

  1. TẠP CHÍ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT . SỐ 71 - 2009 NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ THAY ĐỔI HÀM LƢỢNG ANTHOCYANIN CỦA KHOAI LANG TÍM TRONG QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT BẰNG PHƢƠNG PHÁP SẤY THĂNG HOA RESEARCH ON FACTORS AFFECTING CHANGES IN ANTHOCYANIN CONCENTRATION OF SWEET PURPLE POTATOES DURING PRODUCTION USING THE FREEZE-DRYING METHOD Trương Thị Minh Hạnh Lê Viết Triển Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng Nhà máy bánh kẹo Bicafun, Quảng Ngãi TÓM TẮT Anthocyanin là một hợp chất thuộc nhóm flavonoid, ngoài vai trò tạo màu cho khoai lang tím, anthocyanin còn là một chất có hoạt tính sinh học rất quí. Vì vậy chọn phương pháp sấy thăng hoa để chế biến sản phẩm khoai lang tím sấy không những lưu lại rất tốt các đặc tính cảm quan, chất lượng dinh dưỡng và kéo dài thời gian bảo quản, mà còn là biện pháp bảo toàn hàm lượng anthocyanin có trong sản phẩm. Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu sự thay đổi hàm lượng anthocyanin ở các công đoạn của quá trình sản xuất như chần, hấp và sấy thăng hoa. Ở giai đoạn sấy thăng hoa, các yếu tố ảnh hưởng như nhiệt độ lạnh đông, nhiệt độ sấy, thời gian sấy được khảo sát bằng phương pháp qui hoạch thực nghiệm TĐY 23. Với việc tối ưu hóa hàm đa mục tiêu bằng phương pháp thoát ly khỏi vùng cấm, đã xác định được các thông số tốt nhất cho quá trình sấy: nhiệt độ lạnh đông -600C, nhiệt độ sấy 450C và thời gian sấy 6 giờ, hàm lượng anthocyanin giữ được trong sản phẩm là cao nhất và độ ẩm khoai lang tím sấy thấp nhất. ABSTRACT Anthocyanin, a compound chemical substance in flavonoid group, that creates color for sweet purple potatoes has a valuable biologically active ingredient. Therefore, choosing the freeze-drying method to process sweet purple potatoes does not only preserve well sensory characteristics, nutrient quality and prolong preservation duration but also keep anthocyanin concentration intact in final products. This paper presents the research on changes in anthcocyanin concentration in several phases of production such as grinding, streaming, and freeze-drying. In the freeze-frying phase, affecting factors such as freezing temperature, drying temperature, and drying duration are investigated using the experiment planning method of 23 total factors. By optimizing a multi-objective function using the restrictive area method, we have determined optimal technical parameters for the freeze-drying phase: freezing temperature at -600C, drying temperature at 450C, and drying duration of 6 hours. With these parameters, anthocyanin concentration in final products is maximized, and the humidity of dried sweet purple potatoes is minimized. I. MỞ ĐẦU viêm loét, kháng nhiều loại vi khuẩn khó tiêu diệt, tăng chức năng chống độc của gan, ngăn Khoai lang tím (KLT) có nguồn gốc từ ngừa sự nhiễm mỡ gan và hoại tử mô gan, điều Nhật Bản có tên khoa học là Okinawan. Đây là hòa lượng cholesterol trong máu, tránh nguy cơ một nguồn chất màu tím tốt và ổn định vì nó có tắc nghẽn xơ vữa động mạch, phục hồi trường sản lượng lớn với hàm lượng anthocyanin lực tim, điều hòa nhịp tim và huyết áp, điều hòa tương đối cao [1]. Cũng như các loại khoai lang chuyển hóa canxi, làm giảm đau do tác dụng co khác, trong KLT có thành phần chủ yếu là tinh thắt cơ trơn. Chính điều này đã làm cho KLT có bột, dễ được cơ thể tiêu hoá và hấp thụ. một giá trị dinh dưỡng và dược liệu cao [2]. Anthocyanin có trong KLT được xem như là một chất màu tự nhiên hấp dẫn và có nhiều tác Ở Nhật Bản, hiện nay có nhiều sản phẩm dụng quý báu như: chống oxy hóa, chống ung thực phẩm chế biến từ KLT được bán trong các thư, chống suy nhược thần kinh, phòng và chữa cửa hàng tại các nhà ga, phi trường, khu du lịch bệnh tiểu đường, chống các tia phóng xạ ở Kyushu-Okinawa [1]. Trong khi đó, sản Anthocyanin còn được dùng để chống dị ứng, lượng KLT ở nước ta tương đối cao nhưng chủ 79
  2. TẠP CHÍ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT . SỐ 71 - 2009 yếu là dùng để tiêu thụ trong nước và xuất khẩu 2.4 Thiết bị sấy thăng hoa thực hiện nghiên ở dạng củ tươi sang các thị trường Nhật bản và cứu Tây Âu. Vì vậy giá trị kinh tế thu được còn thấp. Do vậy việc chọn KLT làm nguyên liệu trong đề tài này sẽ góp phần làm tăng giá trị sử dụng, đồng thời tạo ra một sản phẩm thực phẩm mới đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội. II. NGUYÊN LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Nguyên liệu: Khoai lang tím (purple sweet potato) trồng trên đất Đà Lạt. 2.2 Phƣơng pháp nghiên cứu - Xác định hàm lượng anthocyanin của nguyên liệu bằng phương pháp pH vi sai [2]. Xác định protein bằng phương pháp Kjeldahl. Xác định Hình 2.Tủ lạnh đông Hình 3. Thiết bị sấy gluxit bằng phương pháp Bertrand. Xác định MDF 382 thăng hoa lipit bằng phương pháp Soxlhet. Xác định hàm lượng xơ của nguyên liệu. Xác định hàm lượng III. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN: các kim loại nặng bằng máy cực phổ xung vi 3.1 Khảo sát thành phần hóa học của phân CPA-HH3. nguyên liệu - Xác định chất lượng KLT sấy thăng hoa bằng Kết quả xác định thành phần hóa học của phương pháp đánh giá cảm quan. khoai lang tím được trình bày ở bảng 3.1. - Tổ chức thí nghiệm theo phương pháp quy Bảng 3.1 Kết quả tổng hợp thành phần hóa học hoạch trực giao cấp I TYT 2k [3] của KLT trong 100g nguyên liệu tươi - Tối ưu hóa hàm 2 mục tiêu bằng phương pháp Thành phần Hàm miền cấm [4], thực hiện bằng phần mềm Solver Đơn vị và ngôn ngữ lập trình Pascal hoá học lượng Nước 67,86 g 2.3 Qui trình sản xuất KLT bằng phƣơng pháp sấy thăng hoa tại phòng thí nghiệm Anthocyanin 0,06 g Protein 0,311 g Khoai lang tím Gluxit 29,11 g Lipit 0,26 g Xơ 1,42 g Xử lý nguyên liệu Zn 0,8637 mg Kim loại Cd 0,0012 mg nặng Pb 0,0482 mg Lạnh đông Cu 0,1420 mg Các thành phần 0,978 g khác Sấy thăng hoa Tổng 100 g Nhận xét: Kết quả khảo sát cho thấy trong KLT có chứa nhiều thành phần dinh dưỡng, Làm nguội, phân loại trong đó, hàm lượng anthocyanin xác định được là khá cao (0,06%). Ngoài ra, hàm lượng các kim loại nặng cũng dưới mức tối đa cho phép Thành phẩm theo quyết định số 867/1998/ QĐ-BYT của Bộ 80
  3. TẠP CHÍ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT . SỐ 71 - 2009 Y tế. Như vậy hoàn toàn có thể đưa KLT vào Qui trình 2 nghiên cứu và sản xuất. KLT Rửa sạch Để ráo 3.2 Nghiên cứu sự thay đổi hàm lƣợng anthocyanin của KLT trong quá trình xử lý nguyên liệu trƣớc khi sấy thăng hoa: Cắt khối hình chữ nhật Hấp Xử lý nguyên liệu trước khi sấy thăng 10x10x30mm hoa có một vai trò quan trọng quyết định đến Kết quả đánh giá các chỉ tiêu chất lượng chất lượng thành phẩm. Chúng tôi đề xuất 2 qui KLT sau hấp ở nhiệt độ 1000C trình bày ở bảng trình xử lý sau: 3.3. Qui trình 1 Bảng 3.3 Kết quả xác định độ ẩm, hàm lượng anthocyanin và đánh giá cảm quan sau hấp KLT Rửa sạch Để ráo Hàm Thời Độ lượng gian Cắt khối hình chữ nhật ẩm, antho- Đánh giá cảm quan Chần hấp, 10x10x30mm % cyanin, phút % Mẫu chưa chín, cứng, Kết quả xác định một số chỉ tiêu của bán 3 67,85 0,228 thành phẩm KLT sau khi chần ở nhiệt độ 900C bề mặt còn mủ. như: độ ẩm, hàm lượng anthocyanin và đánh Mẫu chín, không quá giá cảm quan được trình bày ở bảng 3.2. 4 67,76 0,236 mềm, bề mặt ƣớt, Bảng 3.2 Kết quả xác định độ ẩm, hàm lượng màu tím đẹp,đậm. anthocyanin và đánh giá cảm quan sau chần Mẫu quá chín, mềm, 5 67,80 0,225 một vài mẫu bị bể, Hàm Thời màu đậm lượng gian Độ Đánh giá cảm Mẫu quá chín, mềm, anthoc 6 67,80 0,225 chần, ẩm, % quan nhiều mẫu bị bể. yanin, phút Mẫu quá chín, mềm, % 7 67,80 0,225 nhiều mẫu bị bể. Bề mặt ngoài khô, chín không So sánh bảng 3.2 và 3.3, chúng tôi chọn 3 67,65 0,223 đều, màu không qui trình 2 xử lý khoai lang tím trước khi sấy có đậm giai đoạn hấp, trong đó nhiệt độ hấp là 1000C, Bề mặt ngoài thời gian hấp là 4 phút, lúc đó hàm lượng khô, chín không anthocyanin đạt cao nhất là 0,236% . 4 67,66 0,224 đều, màu tương • Nhận xét: -Hàm lượng anthocyanin trong bán đối đậm thành phẩm sau xử lý xác định được là 0,236 % Bề mặt ngoài tăng lên vượt trội hơn so với trong nguyên liệu 5 67,70 0,226 khô, chín đều, tươi là 0,06 %. Như vậy quá trình xử lý không màu đậm. những vô hoạt được các enzym oxy hóa, làm Bề mặt ngoài chín nguyên liệu, tăng hiệu quả cho quá trình 6 67,72 0,222 khô, màu nhạt, sấy mà còn làm tăng anthocyanin, tăng màu sắc, chín đều. tăng giá trị dinh dưỡng và cảm quan cho sản Bề mặt khô, màu 7 67,74 0,220 phẩm. Sở dĩ như vậy là do trong quá trình xử lý nhạt, quá chín. nhiệt tinh bột bị hồ hóa, các tế bào bị phá vỡ tạo Sau khi tiến hành xử lý nguyên liệu theo điều kiện giải phóng anthocyanin. quy trình1 chúng tôi nhận thấy chất màu 3.3 Nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến anthocyanin thất thoát vào nước chần khá quá trình sấy thăng hoa khoai lang tím nhiều. Do vậy chúng tôi khảo sát theo qui trình 2. 81
  4. TẠP CHÍ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT . SỐ 71 - 2009 Chọn các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình Sau khi tính toán, kiểm tra sự có nghĩa sấy thăng hoa là: nhiệt độ lạnh đông, nhiệt độ của các hệ số, kiểm tra sự tương thích của các sấy và thời gian sấy. Về chất lượng sản phẩm, phương trình hồi qui, chúng tôi đã xây dựng chúng tôi quan tâm đến hàm lượng anthocyanin được phương trình hồi qui của hàm mục tiêu độ và độ ẩm của thành phẩm. Để rút ngắn thời gian ẩm và hàm lượng anthocyanin như sau: nghiên cứu, tổ chức các thí nghiệm theo ma trận yˆ 1 5,12 + 0,805x1 - 0,695x2 - 0,4675x3 - trực giao cấp I [3]. Tham khảo một số tài liệu 0,3725x x (pt 1) đã công bố [5], [6], [7], thiết lập mô hình thí 1 3 Và yˆ 0,193125 + 0,008375x - 0,009125x nghiệm, tiến hành thí nghiệm theo mô hình và 2 1 2 thu được kết quả ở bảng 3.4. - 0,017625x3 (pt 2) Bảng 3.4 Ma trận quy hoạch với biến ảo TYT 23 Dựa vào phương trình hồi quy của hàm và kết quả thực nghiệm mục tiêu độ ẩm sản phẩm (pt 1) ta thấy cả 3 yếu tố là nhiệt độ lạnh đông, nhiệt độ sấy, thời gian S Biến thực Biến mã sấy đều ảnh hưởng đến độ ẩm của sản phẩm. T Z1, Z2, Z3, x y1 y2 0 0 x2 x3 Các yếu tố trên cũng ảnh hưởng đến hàm T C C giờ 1 1 -30 45 10 + + + 4,48 0,168 lượng anthocyanin của sản phẩm được thể hiện trong phương trình thứ 2 (pt 2). Trong các 2 -60 45 10 - + + 3,8 0,158 khoảng của các yếu tố đã chọn, khi tăng nhiệt 3 -30 35 10 + - + 5,69 0,19 độ lạnh đông, giảm nhiệt độ sấy, giảm thời gian 4 -60 35 10 - - + 4,64 0,186 sấy xuống một mức nhất định thì hàm lượng 5 -30 45 6 + + - 5,58 0,215 anthocyanin sẽ tăng. Đó là vì: khi lạnh đông ở 6 -60 45 6 - + - 3,84 0,195 mức độ càng thấp thì các tinh thể đá hình thành 7 -30 35 6 + - - 7,95 0,233 trong bán thành phẩm càng ít không gây biến 8 -60 35 6 - - - 4,98 0,200 dạng, rách tế bào, do đó trong quá trình thăng 9 -45 40 8 0 0 0 4,78 0,203 hoa anthocyanin trong tế bào không bị cuốn 10 -45 40 8 0 0 0 4,97 0,197 theo hơi ẩm ra ngoài. Mặt khác, anthocyanin là 11 -45 40 8 0 0 0 4,68 0,194 một hợp chất dễ bị phá hủy bởi nhiệt độ và ánh trong đó: sáng, do vậy khi sấy trong điều kiện nhiệt độ 0 thấp và thời gian ngắn sẽ đỡ tổn thất - x1: nhiệt độ lạnh đông, C. 0 anthocyanin hơn. Sự ảnh hưởng của các yếu tố - x2: nhiệt độ sấy, C. trên đến độ ẩm và hàm lượng anthocyanin được - x3: thời gian sấy, giờ. thể hiện ở các hình 3.1 và 3.2. - y1: độ ẩm của sản phẩm, %. - y2: hàm lượng anthocyanin của sản phẩm, %. Hình 3.1 Biểu diễn sự ảnh hưởng của nhiệt độ lạnh đông, nhiệt độ sấy,thời gian sấy đến độ ẩm của sản phẩm Hình 3.2 Biểu diễn sự ảnh hưởng của nhiệt độ lạnh đông, nhiệt độ sấy, thời gian sấy đến hàm lượng anthocy-anin của sản phẩm 82
  5. TẠP CHÍ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT . SỐ 71 - 2009 Với những đồ thị này trong nghiên cứu đã áp dụng phương pháp thoát ly vùng cấm cũng như sản xuất ta có thể kiểm soát sự ảnh trong tổ hợp chập phi tuyến. hưởng của các yếu tố công nghệ đến độ ẩm và ►Nội dung của phương pháp [4]: hàm lượng anthocyanin của sản phẩm một cách y2 nhanh chóng trong các khoảng xác định. ykt 3.4. Tối ƣu hóa các điều kiện công nghệ của T quá trình sấy khoai lang tím A Ωx y2max 1. Tìm giá trị tối ưu của hàm mục tiêu độ ẩm và α2 O hàm lượng anthocyanin B Trong điều kiện nhất định với mục đích tạo ra sản phẩm có độ ẩm càng nhỏ và hàm lượng anthocyanin càng cao càng tốt, sau khi có các phương trình hồi quy trên chúng tôi áp dụng y1min bài toán Solver để tìm ra y1min, y2max. Kết quả α1 y1 sau khi tối ưu được trình bày ở bảng 3.5 và 3.6. Hình 3.3 Đồ thị thể hiện nội dung của phương Bảng 3.5 Kết quả sau khi tối ưu hàm mục tiêu pháp độ ẩm bằng Solver Trong đó: Biến thực Biến mã y - y1min, y2max là các giá trị tối ưu của hàm y1, y2 0 0 1min Z1, C Z2, C Z3,giờ x1 x2 x3 giải bằng Solver -60 45 10 - + + 3,525 - ykt: hiệu quả không tưởng, ykt = {y1opt, y2opt}; Bảng 3.6 Kết quả sau khi tối ưu hàm mục tiêu - Ωx: miền cấm hàm lương anthocyanin bằng Solver - Miền T (diện tích AOBykt): phạm vi tìm kiếm tối ưu của R(x) Biến thực Biến mã y2max 0 0 - α1: giới hạn trên của hàm y1, Z1, C Z2, C Z3,giờ x1 x2 x3 -30 35 6 + - - 0,228 - α2: giới hạn dưới của hàm y2 Từ mỗi bài toán xây dựng một hàm mục Nhận xét: Qua các kết quả này cho thấy ở điều tiêu chung: kiện công nghệ để y1 → min thì không thể có được y2 lớn nhất. Do vậy, không thể tìm được 11y y1(x) nghiên cứu bằng phương pháp này. 0 1 1 2. Tối ưu hóa hàm đa mục tiêu tìm điều kiện y 22 y2(x) > 2 công nghệ tốt nhất kt 22(yˆ ) y22 y (x) < Theo kết quả nhận được từ bài toán 0 2 2 Solver ta thấy không thể có một nghiệm chung Hàm mục tiêu tổ hợp chập R(x) tính theo cho cả hai phương trình để đạt được y1min, y2max mà chỉ tìm được nghiệm thỏa hiệp (x1, x2, x3) để công thức: R(x) = 1(x). 2(x) → max các giá trị y1, y2 nằm gần y1min, y2max. Để tìm Bài toán được giải theo phương pháp được nghiệm thỏa hiệp có thể dùng phương luân phiên từng biến của Gauss Seidel với ngôn pháp chập tuyến tính. Tuy nhiên trong phương ngữ lập trình Pascal. pháp này phải tiến hành thêm các thí nghiệm leo dốc để tìm điều kiện tối ưu sau khi đã có Ý nghĩa: R(x) → max, tức là cực đại hóa hàm chập đa mục tiêu. Để giảm bớt số thí khoảng cách (thoát càng xa miền cấm thì càng nghiệm, rút ngắn thời gian nghiên cứu chúng tôi gần điểm không tưởng). 83
  6. TẠP CHÍ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT . SỐ 71 - 2009 Dạng bài toán: Tìm nghiệm tối ưu xopt sao cho cuộc thí nghiệm đánh giá cảm quan đối với mẫu Ropt(x) = R(xopt) = max R(x), x Є Ώx. kiểm chứng. Hội đồng đánh giá gồm 60 người là các bạn Sinh viên lớp 02H2AB, 03SH thực Sau khi chạy chương trình với 200 vòng hiện tại hai phòng đánh giá cảm quan của lặp chúng tôi thu được kết quả ở bảng 3.7 trường Đại học Bách khoa, ĐH Đà nẵng. Các Bảng 3.7 Kết quả thu được sau khi chạy chương thành viên sau khi được mời thử sẽ đánh giá trình mức độ ưa thích về màu sắc, ưa thích về độ khô dòn, ưa thích về vị và mức độ ưa thích chung X1 tối X2 tối X3 tối y1 tối ưu, y2 tối ưu, 0 0 theo thang 9 điểm. Thang 9 điểm qui định như ưu, C ưu, C ưu,giờ % % sau: 1 điểm: hoàn toàn không thích, 2 điểm: rất -60 44,95 6 3,7219 0,2005 không thích, 3 điểm: không thích, 4 điểm: tương đối không thích, 5 điểm: không ghét 3. Kiểm chứng các kết quả tối ưu bằng thực không thích, 6 điểm: tương đối thích, 7 điểm: nghiệm thích, 8 điểm: rất thích và 9 điểm: hoàn toàn Từ kết quả tối ưu trên để đối chiếu kết quả thích. Kết quả trung bình tổng hợp lại ở bảng giữa lý thuyết và thực nghiệm, tiến hành thí 3.9. nghiệm tại điều kiện công nghệ tối ưu. Mẫu kiểm chứng được xác định độ ẩm và hàm lượng Bảng 3.9 Tổng hợp kết quả điểm đánh giá cảm anthocyanin. Kết quả thu được ở bảng 3.8. quan thị hiếu Bảng 3.8 Kết quả thí nghiệm kiểm chứng Điểm Điểm mức Điểm Điểm mức độ độ ưa mức mức độ Lần 1 Lần 2 Lần 3 T/bình ưa thích thích về độ ưa ưa Độ ẩm, % 3,72 3,78 3,75 3,75 về màu độ khô thích thích Anthocy 0,198 0,202 0,203 0,201 sắc dòn về vị chung anin, % Trung 8,01 6,71 6,23 6,5 Từ kết quả thực nghiệm tại điều kiện tối bình ưu chúng tôi nhận được sản phẩm có độ ẩm là 3,75% và hàm lượng anthocyanin là 0,201 %. Đối chiếu với thang điểm cho thấy: sản Kết quả này cho thấy chúng ta không thể tìm phẩm này được người tiêu dùng khá thích, màu được một điều kiện công nghệ mà tại đó cho ta sắc của sản phẩm được người tiêu dùng rất thích. Điều đó cho thấy KLT sấy theo phương sản phẩm có độ ẩm bằng y1min = 3,525 % và hàm lượng anthocyanin đạt giá trị của pháp này bảo tồn gần như nguyên vẹn y =0,228 %. Tuy nhiên, các giá trị tìm được anthocyanin. Vì đây là sản phẩm hoàn toàn tự 2max nhiên, không thêm gia vị mà vẫn được người cũng gần thõa mãn giá trị của y1min, y2max . Do vậy có thể kết luận rằng phương án tối ưu có độ tiêu dùng đánh giá tương đối cao Sản phẩm này tin cậy khá cao và điều kiện tốt nhất để sấy sẽ rất tốt cho những người ăn kiêng vì hạn chế thăng hoa khoai lang tím là: nhiệt độ lạnh đông tối đa các chất béo và rất có lợi cho sức khỏe vì -600C, nhiệt độ sấy 45 0C, thời gian sấy 6 giờ. hạn chế được các hóa chất độc hại cũng như cung cấp cho con người một lượng anthocyanin Cuối cùng, để kiểm tra chất lượng sản quý giá và các chất dinh dưỡng có sẵn trong phẩm khách quan hơn, chúng tôi tổ chức một KLT. Hình 3.4 KLT nguyên liệu Hình 3.5 Khoai lang tím sau Hình 3.6 Khoai lang tím sấy nghiên cứu xử lý trước khi sấy thăng hoa 84
  7. TẠP CHÍ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT . SỐ 71 - 2009 độ lạnh đông, tăng nhiệt độ sấy, tăng thời gian IV. KẾT LUẬN sấy thì độ ẩm sản phẩm sẽ giảm xuống còn hàm - Đã khảo sát được thành phần hóa học của lượng anthocyanin sẽ bị tổn thất nhiều hơn, nó khoai lang tím. Đây là loại thực phẩm có nhiều được biểu hiện qua 2 phương trình hồi quy: chất dinh dưỡng, hàm lượng các kim loại nặng như Zn, Pb, Cd, Cu đều ở dưới mức giới hạn yˆ 1 5,12 + 0,805x1 - 0,695x2 - 0,4675x3 - cho phép của Bộ Y tế. Đặc biệt còn chứa một 0,3725x1x3 hàm lượng khá cao dược chất anthocyanin yˆ 0,193125 + 0,008375x - 0,009125x - (0,06%). 2 1 2 0,017625x3 - Quá trình xử lý KLT trước khi sấy tốt nhất là tiến hành giai đoạn hấp ở 1000C trong thời gian - Thông số tốt nhất của quá trình sấy thăng hoa KLT là: nhiệt độ lạnh đông -60 0C, nhiệt độ sấy 4 phút để thu nhận được hàm lượng 0 anthocyanin cao nhất là 0,236%. 45 C, thời gian sấy 6 giờ. Sản phẩm thu được có độ ẩm là 3,75 % và hàm lượng anthocyanin - Các điều kiện công nghệ của quá trình sấy là 0,201 %, được người tiêu dùng đánh giá khá thăng hoa như: nhiệt độ lạnh đông, nhiệt độ sấy, cao, từ đó có thể định hướng tạo ra sản phẩm thời gian sấy ảnh hưởng rất lớn đến độ ẩm và hoàn thiện hơn hàm lượng anthocyanin của khoai lang tím sấy. Trong các khoảng đã khảo sát, khi giảm nhiệt TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. M. K. Krokida, V. T. Karathanos và Z. B. Maroulis; Effect of Freeze-drying Conditions on Shrinkage and Porosity of Dehydrated Agricultural Products; Journal of Food Engineering, 35, 369-380,1998 2. Huỳnh Thị Kim Cúc, Phạm Châu Huỳnh, Nguyễn Thị Lan, Trần Khôi Uyên; Xác định hàm lượng anthocyanin trong một số nguyên liệu rau quả bằng phương pháp pH vi sai; Tạp chí khoa học và công nghệ, Đại học Đà Nẵng, 3(7), 47-54, 2004 3. Nguyễn Cảnh; Quy hoạch thực nghiệm; Đại học Bách Khoa TP. HCM,1993 4. Lê Xuân Hải, Nguyễn Thị Lan; Tối ưu đa mục tiêu với các chuẩn tối ưu tổ hợp S và R ứng dụng trong quá trình chiếtt tách chất màu anthocyanin; Tạp chí phát triển khoa học và công nghệ, 09/2008, tập 11, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, 2008 5. Ikuo Suda, Tomoyuki Oki, Mami Masuda, Mio Kobayashi, Yoichi Nishiba, Shu Furuta; Physiological Funtionality of Purlple-Fleshed Sweet Potatoes Containing Anthocyanin and Their Utilization in Foods; JARQ - (Vol. 37 No. 3 ),2003 6. M. K. Krokida, V. T. Karathanos và Z. B. Maroulis; Effect of Freeze-drying Conditions on Shrinkage and Porosity of Dehydrated Agricultural Products; Journal of Food Engineering, 35, 369-380,1998 7. Yeu-Pyng Lin, Jen-Horng Tsen, V. An-Erl King; Effect of far-infrared radiation on the freeze- drying of sweet potato; Journal of Food Engineering, 68, 249-255,2004 8. Luanda G. Marques, Maria C. Ferreisa, José T. Freice; Freeze-drying of acerola (Malpighia glabra L.); Chemical Engineering and Processing, 46, 451-457,2006 Địa chỉ liên hệ: Trương Thị Minh Hạnh - Tel: 0914.190.902, Email: tminhhanh2001@yahoo.com Khoa Hóa, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng 54, Nguyễn Lương Bằng, Quận Liên Chiểu, Thành phố Đà Nẵng 85